Xây Dựng Team

Bài này viết trên Blog của HighCommerce, chủ yếu cho các Leader hiện tại của HC để anh em biết cách xây dựng Team cho bản thân mình. Hôm nay mình repost lên đây - có chỉnh sửa lại chút ít cho phù hợp.

Về bản chất, thực ra HighCommerce được hình thành từ rất nhiều nhóm nhỏ, và dẫn đầu mỗi nhóm đó là một Leader/Supervisor (Mình dùng từ Leader cho nó hợp với bài này hen). Các Leader tụ họp với nhau cũng biến thành một nhóm, và Leader hiện tại đang là mình.

Cá nhân mình thì thấy, mình đang có một Team khá xịn và mình hoàn toàn tự hào vì điều đó.

Ở một Team xịn - mọi người tự biết việc của mình là gì, và nó có ảnh hưởng đến người khác cũng như kết quả chung của Team như thế nào. Mọi người đều biết mục tiêu của Team là gì, mình có thể đóng góp vào mục tiêu đó ra sao, cũng như có thể hỗ trợ những người khác hoàn thành mục tiêu như thế nào.

Mọi người ở trong Team đều Hustle khi làm, Hustle khi chơi, cùng enjoy cuộc sống của mình ở công ty và tìm được cho mình niềm vui trong công việc.

Ở một Team "không xịn" thì ngược lại, mỗi người mỗi việc, không quan tâm nhiều đến mục tiêu của Team cũng như những thành viên khác trong Team. Làm việc kiểu làm được cũng được, không làm tốt thì cũng chẳng sao. Team mình mà thua kém các Team khác thì đó là việc của Leader cũng như của công ty, chẳng liên quan gì đến mình cả.

Các thành viên trong Team thường thiếu gắn kết, Hustle khi chơi còn làm thì chưa biết. Đi làm vì lương là chính.

Câu hỏi là, làm thế nào để xây dựng được một Team xịn sò?

The Right People

Trong quyển "Từ Tốt đến Vĩ Đại" của Jim Collins có nói rất rõ, để có một công ty vĩ đại, yếu tố tiên quyết là phải có những con người Phù Hợp. Và điều này cực kỳ đúng, kể cả trong việc xây dựng một Team nhỏ 6 - 7 người.

Một trong những sai lầm thường thấy nhất mà mình cũng đã từng trải qua, đó là chỉ tập trung Testing kỹ năng của ứng viên mà bỏ qua các yếu tố về văn hóa (thực ra lúc đầu làm cũng chưa có văn hóa gì rõ ràng cả), tính cách, v.v...Dẫn đến việc chỉ cần người làm được việc là được, những cái khác có hay không thì không quan trọng lắm.

Nhưng hãy thử nghĩ xa hơn một chút. Một Leader có văn hóa Hustle thì không thể làm việc chung với một người lười biếng, bị động, thiếu động lực khi làm việc. Và dù có cố gắng mấy thì khả năng thay đổi người đó từ trạng thái như vậy sang Hustle là cực kỳ thấp và khó khăn.

Một người trưởng thành, khi bắt đầu đi làm thì cũng đã có ít nhất 20 - 25 năm sống trong một môi trường khác, và môi trường đó ảnh hưởng cực kỳ lớn tới tính cách của một con người. Đừng hi vọng có thể thay đổi điều đó chỉ trong vài tháng làm việc chung 😉

Vậy nên, điều đầu tiên cũng như điều quan trọng nhất, đó là chọn đúng người Phù Hợp với văn hoá của Team bạn, và cụ thể hơn là phù hợp với cách làm việc của chính Leader.

Hãy xây dựng xung quanh bạn một Team mà bạn muốn làm việc cùng, muốn chơi cùng, muốn đi nhậu cùng - bất kể đó là Designers hay Ideas. Tất nhiên là để tìm được những người như vậy sẽ khó hơn rất nhiều so với tìm một người kỹ năng tốt là đủ, nhưng thà khó còn hơn tuyển những người không phù hợp, để rồi 1 tỷ vấn đề sau đó cứ nối đuôi nhau xảy ra.

First Who, Then What - Jim Collins

Một câu hỏi khác được đặt ra là, làm thế nào để tìm được người Phù Hợp? Nói thì dễ, vì ai chả biết là người phù hợp thì tốt hơn, nhưng nhiều khi anh em hết nạc thì vạc đến xương, thiếu người quá thì ai cũng vã :)) Mình ngày xưa cũng thế.

Câu trả lời thì...khó :)) vì nó tùy thuộc vào mỗi Team cũng như Leader. Đến giờ thì mình cũng chưa biết chính xác làm thế nào để tìm được ngoài chữ "Duyên", nên thôi chắc để khi nào tìm được thì mình chia sẻ sau :))

Mời những người không Phù Hợp xuống xe


Hãy để ý tấm hình này: Ngoài việc get the right people on the bus, bạn cần tập trung vào việc get the wrong people off the bus nữa.

Một trong những sai lầm mình từng mắc phải, đó là quá chần chừ khi có những người không phù hợp ở trong Team, nhưng vẫn hi vọng rằng họ có thể thay đổi và cố níu giữ cái niềm tin đó trong suốt một thời gian dài.

Điều này vô hình chung, đã hại cả Team lẫn chính những nhân sự đó.

Họ đã không phù hợp với môi trường này, thì cớ gì cứ cố níu kéo để nỗi đau thêm dài cho cả hai bên? Họ hoàn toàn xứng đáng có cơ hội làm việc trong một môi trường phù hợp hơn với tính cách và khả năng của họ, và Team cũng xứng đáng dành vị trí đó cho một người phù hợp hơn.

Thà một lần đau, để cả hai bên cùng được giải thoát. Đừng níu kéo.

Trust, but Verify

Điều đầu tiên mà mọi người sẽ học, cũng như cần phải học khi tiến lên làm Leader, đó là học cách trao quyền và tin tưởng. Trao quyền sẽ chỉ làm được nếu xung quanh bạn là những con người phù hợp, còn nếu con người không phù hợp mà trao quyền thì chỉ có từ toang đến toang nặng.

Nhưng trao quyền không có nghĩa là vứt hết công việc cho họ và để họ tự bơi. Một trong những sai lầm mà mình từng mắc phải, đó là Delegate toàn bộ công việc cho cấp dưới, sau một thời gian thì mình cũng giảm bớt độ quan tâm tới họ mà tập trung vào công việc khác.

Điều này vô tình sẽ dẫn đến tình trạng - sếp NGHĨ là công việc sẽ được tiến hành một kiểu - sau khi định hướng chiến lược cho cấp dưới và để họ tự triển khai - nhưng THỰC TẾ nhân viên lại làm một kiểu khác hẳn.

Một Tiểu Đội thường chỉ có 7 - 9 người là có lý do của nó. Quân số nhỏ sẽ giúp Leader sát sao hơn với tình hình của Team. Mình vẫn trao quyền và cơ hội cho các bạn, nhưng cần sát sao để chắc chắn là họ không đi lệch ra khỏi chiến lược, và quan trọng nhất là họ không có cảm giác bị Leader bỏ rơi.

Nếu làm tốt phần Delegate - cũng như Trust but Verify, Team bạn sẽ tiến bộ rất nhanh về năng lực thôi (còn tính cách và tinh thần, văn hoá thì họ đã phù hợp sẵn rồi).

Tăng tính kết nối cho Team

Thỉnh thoảng mình vẫn hay rủ Core Team đi nhậu/đi chơi. Tăng tính gắn kết giữa các thành viên với nhau, và xa hơn là gắn kết với Lead là việc cực kỳ quan trọng khi làm Leader. 

Ngày xưa mình hay nghĩ, làm việc thì chủ yếu là mối quan hệ công việc thôi, chứ gặp ở ngoài chả giải quyết vấn đề gì (Một phần vì mình hơi anti-social chút). Nhưng thời điểm này nhìn lại mới thấy, việc đi nhậu/đi chơi hàng tháng thôi cũng đã giúp tăng tính gắn kết giữa các thành viên lên cực kỳ nhiều rồi - đặc biệt là nếu Team bạn toàn những người phù hợp.

Tất nhiên mỗi Team sẽ có một văn hoá khác nhau. Không phải Team nào cũng thích nhậu, cũng không phải Team nào cũng thích đi chơi. Nhưng tốt nhất, bạn nên tìm những hoạt động mà bạn, cũng như những người phù hợp với văn hoá Team bạn thích làm chung, để từ đó tổ chức những hoạt động giúp anh em thân nhau hơn. Nói gì thì nói, thân nhau thì Teamwork cũng tốt hơn mà, có lỗi lầm gì thì cùng nhau fix cũng dễ hơn.

Liên tục Update kiến thức cho Team

Một Team mà không liên tục phát triển về kiến thức thì sẽ không bao giờ đi xa được. Bản thân Leader cần trau dồi về kiến thức là một chuyện, nhưng việc thúc đẩy tinh thần học tập từ chính các thành viên trong Team cũng quan trọng không kém.

Có rất nhiều cách để đẩy mạnh văn hoá học tập trong Team lên - ví dụ như thúc đẩy văn hoá chia sẻ kiến thức trong Team thông qua việc Blogging/Vlogging cũng là một văn hoá rất hay nè. Văn hoá đọc sách và Review sách cũng là một văn hoá tốt. Rồi ví dụ các bạn Design có thể tổ chức talkshow/viết bài chia sẻ về màu sắc, về bố cục trong Design để các bạn Ideas có thêm kiến thức về Design, từ đó làm việc dễ hơn chẳng hạn, v.v...Hoặc đơn giản chỉ là rủ nhau đi học một lớp gì đó có ích trong công việc cũng được 😀

Có rất nhiều cái để học và áp dụng vào công việc trên thế giới này, quan trọng là bạn cần xây dựng được văn hoá liên tục học, liên tục cập nhật và chia sẻ kiến thức (Learn by Teaching/Sharing). 

Tạo sân khấu để mọi người DIỄN

Một trong những việc quan trọng nhất của Leader, đó là tìm mọi cách để những thành viên trong Team có thể phô diễn kỹ năng của mình một cách hoàn hảo.

Nếu các thành viên trong Team là những diễn viên thì bạn chính là ông bầu - bạn cần làm mọi thứ để họ TOẢ SÁNG. Hãy nhớ, HỌ toả sáng, không phải BẠN.

Nếu bạn muốn là trung tâm của mọi sự chú ý, là người toả sáng nhất công ty, thì bạn không nên làm Leader. Vị trí chuyên viên/chuyên gia sẽ phù hợp hơn rất nhiều (Chú ý nhé, không phải cứ Leader thì ngon hơn đâu. Chỉ là 2 con đường khác nhau thôi, và con đường nào cũng tốt cả).

Để làm một Leader tốt, việc đầu tiên của bạn là LÙI LẠI PHÍA SAU. Việc bạn toả sáng hay không chả có ý nghĩa gì cả nếu thành tích của cả Team bết bát. Hãy cố gắng giúp thành viên trong Team làm tốt nhất có thể, phát triển tốt nhất có thể, có thành tích tốt nhất có thể. Lúc đó, bạn sẽ tìm thấy một niềm vui kiểu khác - khác hơn rất nhiều so với tự bản thân toả sáng 😉

---

Những cái mình vừa chia sẻ là chỉ là những kinh nghiệm mình đúc rút được sau 8 tháng xây dựng Core Team cho HighCommerce. Có thể đúng, có thể sai, có thể phù hợp với người này và không phù hợp với người nọ. Anyway, chúc mừng năm mới tất cả mọi người và hi vọng năm nay đừng hãm loz như năm trước là được 😀

3 thoughts on “Xây Dựng Team”

  1. Bài này dài hơn hẳn những bài gần đây nhưng mình lại chịu khó đọc đến 2 lần, mình đã khá ngấy đọc về mấy mô hình quản trị kiểu lý thuyết sách vở hay nghe rất “nguy hiểm” rồi ( ̄︿ ̄)
    Thật cảm ơn blog của bạn và những kinh nghiệm tại đây đã được viết ra rất giản dị và gần gũi \( ˙▿˙ )/\( ˙▿˙ )/ mình cảm tưởng như thấy chính mình trong đó vậy.
    Hóng các phần tiếp theo chia sẻ về quá trình triển khai các ý trên. ✌️

    Reply

Leave a Comment